Trabaho sa gobyerno

NOONG early 30s pa lang ako ay pinayuhan ako ng aking isang ninong sa kasal na para raw maging secure ang future ko ay magtrabaho ako sa gobyerno. May mga posisyon din daw naman para sa mga tulad kong ang linya ay nasa pagsusulat.

Siya kasi ay isang nobelista sa komiks pero nagtatrabaho sa assessor’s office sa isang local municipality sa Metro Manila. Sideline niya ang pagsusulat, pero ang talagang bread and butter niya ay ang kanyang eight-to-five na trabaho sa munisipyo.

Noong mga panahon iyon ay may stigma pa ang pagtatrabaho sa gobyerno. Malaman lang na taga-munisipyo ka, ang tingin agad sa iyo ay corrupt at mahilig sa lagay. Na pumapasok lang tuwing akinse at katapusan para sumuweldo. O, kung pumasok man ay nakatunganga lang sa opisina at pag may lalapit para maghanap o mag-submit ng anumang dokumento ay sisinghalan.

May dahilan naman kung bakit nako-corrupt ang mga taga-gobyernong rank and file. Maliit lang kasi ang suweldo kaya napipilitang gumawa ng anomalya. Bagaman at hindi iyon excuse, marami ang natutukso lalo na kung may opportunity para kumita sa maling paraan. Ang trabaho sa gobyerno, maliit man o malaki, ay isang napakalakas na magnet para sa corruption dahil ang tukso mismo ang lalapit lalo na kung may mga namomroblema sa papeles at nagmamadaling mapapirmahan iyon.

Sa paglipas ng panahon ay unti-unting na-professionalize ang pagiging government employee. May maayos nang uniporme kung pumasok. Tumaas na rin kahit paano ang suweldo nang maisaayos ang plantilla ng mga posisyon. Nasa mga nagtatrabaho rin sa gobyerno ngayon ang pinakamaiinam na benefits na naibibigay para sa isang manggagawa. Gawin nating halimbawa ang mga titser na noon ay kailangan pang magtinda ng longganisa at kendi sa kanilang mga estudyante para lang may dagdag kita. Wala na tayong nababalitaan ngayon na ganitong eksena.

Nang maupo si Pangulong Noynoy Aquino ay mas na-professionalize ang pagtatrabaho sa gobyerno. Natakot kasi ang mga department heads na malapit nang magretiro na baka bigla na lang silang sibakin ng Pangulo—sayang ang separation pay na makukuha. Hindi man tuluyang nawala ang mga anomalya ay naging limitado na lang sa mga talagang halang ang bituka o kaya ay may kapit sa itaas na malakas sa administrasyon.

Ang payo sa akin ng aking ninong noon na kung sakali raw na gustuhin ko ngang magtrabaho sa gobyerno ay kumuha ako ng exam sa civil service. Kung legible o pasado ako sa pagsusulit na ito ay mas madali ang pagkuha ng trabaho sa alinmang tanggapan. Kapag na-regular daw ako ay kumuha naman ako ng masteral para tumaas ang posisyon—kung maaari ay sa public administration. Pag napagsama-sama raw kasi ang naging karanasan ko sa private sector, civil service legibility at masteral studies—napakaraming puntos para sa promotion.

Hindi ko iyon binigyan ng pansin dahil enjoy naman ako sa trabaho at okey naman ang benefits na nakukuha ko. Iyon nga lang, nang mauso ang “contractualization” sa mga kumpanya, hindi na ako nare-regular at wala na ring benefits na nakukuha. Ang tanging pabor na nakukuha ko ay malaya ako sa oras, at kung minsan ay puwedeng sa bahay ko gawin ang trabaho.

Looking back, alam kong nagkamali ako for not giving it a try. Pero inisip ko na rin lang na siguro ay hindi iyon ang aking destiny.

Ang aking ninong ay naging head ng kanilang assessor’s office, at malapit na ring magretiro. Aniya, milyunes ang makukuha niyang separation pay—salamat daw sa pagtitiyaga niya at hardwork. Biro ko sa kanya, at least ay alam ko na kung kanino ako mangungutang kapag nagipit.

Marami pa rin namang trabaho na makikita sa ngayon sa private sector, ngunit para sa mga young professionals na marami pa ring oportunidad na puwedeng hawakan sa kamay, subukan ninyo ang magtrabaho sa gobyerno. Hindi katulad ng ibang negosyo na anumang oras ay puwedeng magsara, ang gobyerno ay laging naririyan.

Birthday blues

KAMAKAILAN ay nag-birthday ako. Sorry po, hindi na nakapag-imbita at wala ring pa-canton.

Kakatwa ang aking birthday celebration mula umpisa. Dahil sa hirap ng buhay, lumalampas lang ito sa akin noong bata pa ako. Pero nang mag-grade one ako, may kakatwang pangyayari na naganap—nakapulot ako ng pisong papel! Grade two, isang Parker pen.

Mula noon, tuwing magbi-birthday ako ay may napupulot ako—na para bang iyon na ang pinakaregalo sa akin ni Lord.

Hindi ko rin alam kung bakit laging malungkot ang aking birthday. Noong 1984 ay may balikbayan akong pinsan na binigyan ako ng P200 bilang gift—na sobrang laki pa noon. Plano kong manood ng sine, bumili ng pantalon at kumain ng masasarap nang biglang sumakit naman nang todo ang aking ngipin, kaya pagkasimba ay natulog na lang ako sa isang bench sa plaza para makalimutan ang sakit. Na-realize ko rin na walang pera ang aking nanay kaya ibinigay ko na lang sa kanya ang P200—at nayakap niya ako nang mahigpit.

Noong 1992, birthday ko rin at ilang araw na lang at ikakasal na ako ay na-confine naman ako sa ospital dahil sa pulmonya. Kaya iniharap ko sa dambana ang aking naging misis na hinang-hina ang aking katawan dahil katatanggal lang ng dextrose. Hindi tuloy na-consummate ang honeymoon kinagabihan at nagpalipas pa kami ng ilang araw.

Nang magkaroon ako ng anak ay lalong naitsa-puwera ang aking birthday dahil January 12 siya ipinanganak. Sa halip na maghanda ako, siya na lang tutal ay magkasunod naman kami at siya ang mas nag-e-enjoy na may celebration. Nag-request siya sa akin noong kanyang 18th birthday na mas gusto niyang mag-celebrate ng pagiging ganap na dalaga sa Disneyland kaysa magkaroon ng party. Kahit masakit sa bulsa ay pumayag ako. Dahil kasama niya ang misis ko, nagdaos siya ng kaarawan sa ibang bansa, at nag-birthday naman ako na wala sila sa paningin ko kaya medyo maluha-luha ako nang mag-long distance siya para sabihing ang saya-saya raw niya, the best thing that ever happened to her life, sabay bati sa akin ng “Happy birthday!” At para sa isang tatay na walang hangad kundi ang kaligayahan ng anak, feeling ko ay fulfilled ako noon na naibigay ko ang kanyang birthday wish.

Taong 2003, birthday ko nang ma-regular ako sa Manila Times bilang desk editor. Noong araw ring iyon ako nakatanggap ng tawag mula sa ABS-CBN Publishing para maging bahagi ng editorial team ng The Buzz Magasin. The following year ay nag-full time ako sa ABS-CBN, birthday ko rin.

Sa The Buzz Magasin ako maraming malulungkot na birthdays. Dahil nagpapalit-palit ang management at “talent” lang ang status ko sa kumpanya na taun-taon ay pumipirma ng kontrata, tuwing birthday ko ay aandap-andap ang aking kalooban lalo na pag tapos na ang kontrata ko at hindi pa ako pinapipirma ng panibago. Mahirap mag-celebrate ng kaarawan kung hindi pa tiyak na may trabaho pang babalikan.

Tuwing January rin na may mga kasamahan ako sa The Buzz Magasin na gustong subukan ang bagong mundo kaya nagre-resign at naghahanap ng malilipatan. Kalimitan, ang aking birthday party ay kasabay ng kanilang despedida, kaya sa halip na ako’y nagpapakalunod sa beer sa saya dahil nadagdagan na naman ang aking edad, nagpapakalasing ako sa lungkot dahil nabawasan ang aking mga mahal na kasamahan sa trabaho na naging best friends na rin. Ganito rin ang naging sitwasyon noong nasa Risingstar Printing pa ako, at sa Onward Publishing.

And I guess, nagpapatuloy pa rin ang ganitong cycle sa ngayon...

Pero that’s life. Walang bagay na permanente. May mga kasamahan tayong gusto ring hanapin ang kanilang sariling kaligayahan, at nais na mapaunlad ang kanilang kabuhayan sa ibang pastulan. Ako bilang nakatatanda ay nauunawaan ito—lalo pa at kung ang motibasyon nila sa ganitong plano ay para sa ikabubuti ng kanilang mga mahal sa buhay.

Noong isang araw pa ako nakakatatanggap ng birthday greetings from old associates. Nakakatuwa naman na kahit hindi na kami magkakasama ay natatandaan pa nila ang aking kaarawan. Hindi ko na sila nakikita, pero totoo ngang it’s the thought that counts—kaya di ko mapigilang mapaluha.

Well, belated happy birthday to me! Malungkot muli pero masaya na rin na naging bahagi ako ng buhay ng mga kaopisinang sa kabila ng aking pagiging mahigpit at corny ay may natutunan sa akin kahit papaano. Sana dumating ang panahon na muli ko kayong makasalong lahat sa pagkain ng mainit na pansit.

Paano kung kubkubin ng China ang Pag-asa ISland?

ILANG araw na akong naghahanap sa social media kung napag-uusapan ba ng mga Pinoy ang plano diumanong pag-atake ng China sa ating teritoryo. Nakapagtataka na wala akong nababasa. Pero pag tungkol sa pagbatikos sa ating mga kapwa Pilipino at sa mga opisyal ng ating pamahalaan ay napakasigla ng talakayan.

Ano ba ang saloobin natin sa isyung ito at ‘ika nga ng mga beki ay dedma yata tayo? Hindi ba tayo naniniwala na gagawin iyon ng China, o natatakot tayong harapin ang katotohanan na itutuloy ng higanteng bansa ang plano nito?

Sa panig ng pamahalaan ay tumanggi munang patulan ng Department of Foreign Affairs ang lumabas na ulat hinggil sa sinasabing plano nga ng China na sakupin ang Pag-asa Island, isang island barangay sa bahagi ng Kalayaan, Palawan. 

Sinabi ni DFA spokesperson Raul Hernandez na sa ngayon ay walang official pronouncement ang Beijing kaugnay sa nasabing report kung kaya't iwas din muna sila sa pagbibigay ng pahayag. 

"But we do comment on official pronouncement by governments all over the world that would affect the interest of the country. We don't comment on news articles that have unnamed and unofficial sources," sabi pa ng kalihim. 

Nailathala sa state-owned China Daily Mail ang sinasabing "combat plan" umano ng Chinese Navy na pag-takeover sa nasabing isla. 

Layunin umano ng plano na mabawi ang teritoryong sinasabing “ninakaw” ng Pilipinas mula sa China. 

Sa ngayon ay namamagitan pa rin ang territorial disputes sa pagitan ng dalawang bansa sa mga islang nasa bahagi ng West Philippine Sea.

Malaki ang posibilidad na ituloy ng China ang plano. Maraming dahilan kung bakit. Una na rito ay gusto nilang ipakitang sa bahagi ng Asya ay sila ang pinakabarako.

Pumapalag na kasi ang Japan sa mga kilos ng China, at nagpapalakas na rin ng mga gamit-pandigma. Bukod sa Pilipinas ay ang Japan lang ang hayagang tumututol sa pagiging agresibo ng China sa mga aktibidad nito sa dagat.

At napaka-creative ng China para mapanindigan na kanila nga ang mga bahaging kanilang sinasakop. Una ay inilagay nila sa kanilang pasaporte ang mga mapa ng mga lugar na kanilang inaangkin. Hindi na puwedeng dumaan sa mga karagatan na sakop diumano nila kung hindi hihingi muna ng pahintulot sa kanilang mga awtoridad. Maging ang sukat ng himpapawid na sakop diumano nila ay minarkahan na rin nila.

Sa lahat nang ito, hindi pa talagang masasabi ng China na epektibo ang kanilang mga taktikang ginagamit sa pangangamkam. Kumbaga sa magkapitbahay, maituturo mo kung hanggang saan ang lupa mo, pero ang magpapatunay pa rin kung gaano talaga kalawak ang iyong sakop ay ang mohon. Mapapatunayan lang ng China kung gaano na sila kaseryoso sa pamamagitan na nga ng tuwirang pananakop. Kung ang kanilang army ay tuluyang tutuntong sa Pag-asa Island at itatayo ang kanilang watawat, mapapanganga tayong mga Pinoy.

May magagawa ba tayo?

Lahat nang paraan sa dispute na ito ay ginawa na ng Pilipinas at lumapit na rin ang ating bansa sa mga international organizations para mahilot ang isyu. Ang problema, ang China mismo ang umaayaw na pag-usapan ito sa maayos na paraan. Bakit nga naman aayusin nang paupo kung kaya naman nilang kunin ang gusto nila sa pamamagitan ng dahas?

Sa nakikita natin, kahit kasapi sa United Nations, pag maliit na bansa gaya ng Pilipinas ay parang bingi rin ang mga kasapi nito para tulungan tayo. At nakakatakot ang mga senaryong puwedeng mangyari sakali ngang may katotohanan ang balitang lumabas.

Balik tayo sa netizens na matatapang sa ibang isyu pero ngayon ay tumitiklop sa harap ng nakaambang pananakop sa atin ng China. Hindi naman ako nawawalan ng pag-asa na magpapakita tayo ng karuwagan sa panahong ito. Mga Pilipino tayo na pinanday na ng maraming digmaan. Naniniwala akong mangyari man ito, aalis tayo sa harapan ng ating computers at gagaod papuntang Pag-asa Island para ipagtanggol ang ating kasarinlan.

And who knows, baka ang pangyayaring ito ang muling magpaningas sa ating mga puso para muli nating matutunang mahalin ang ating bayan.

'anak ng teteng!'

PINANOOD ko noong Lunes ang privilege speech ni Sen. Bong Revilla sa Senado na pinamagatan niyang “Ito ba ang tuwid na daan”. Sana ay napanood n’yo rin para mas makuha ninyo ang aking punto.

Aaminin kong fan ako ni Bong noong ako’y binatilyo pa. Maraming pelikula niya ang napanood ko. Kung probinsyano kayo na gaya ko, hindi maiiwasan na sine lang ang libangan. At dahil idol ko siya ay pinagarap ko ring maging action star. Maraming naging action sa buhay ko, pero hindi ako naging star.

Anyway, kahapon matapos ang kanyang speech ay napag-usapan namin sa news room kung sino kaya ang sumulat ng kanyang script. Masyadong kalat, at parang screenplay. Nawala ang anghang sa dami ng rekado, ‘ika nga, at sa sobrang haba ay nakakaumay na.

Sayang. Kung close lang kami ng aking idol ay ako na sana ang gumawa ng kanyang speech.

What if ako nga ang pinasulat ng script niya?

Simple. Susundin ko ang kasabihang, “Keep it short (or simple), stupid!”

Sa aking pananaw, ang pinakaimportanteng bahagi ng speech ni Bong ay ang kuha sa mama na nagmamaneho, na sabi niya ay si DILG Sec. Mar Roxas. Doon kasi interesado ang mga tao dahil noon pa pumutok ang isyung dinala nga siya ng secretary kay P-Noy.

Uunahin kong banggitin ang mga kasong kinakaharap niya, pero iiwasan ko na ang mga dramatics lalo na ‘yung nabu-bully ang mga anak, pamilya at kamag-anak niya dahil sa isyu. Com’ on, sino ang bu-bully sa pamilya na puro pulitiko sabi nga ng aming EIC na si Danny Marquez?

Useless din ‘yung laruang trak na may mga papel. Walang natawa. Action star siya at hindi si Vic Sotto.

Hindi ko na rin babanggitin ang kay ex-CJ Renato Corona dahil nasabi na iyon ni Sen. Jinggoy. Lalong hindi ‘yung isyu kina Ballsy at sa asawa nito dahil hindi okey na may kaso sa ‘yo ay magbabanggit ka ng kasalanan ng iba. Parang bata naman iyon.

Wala na rin ‘yung pakiusap ng kanyang ama na linisin ang pangalan ng kanilang pamilya. At ‘yung sa matanda sa isang restoran sa Tagaytay na nagsabi sa kanyang kaya niyang dalhin ang kanyang mga pinagdaraanan. Again, parang eksena sa pelikula.

Tututok ako sa pag-uusap sa pagitan nila ni Pangulong Noynoy Aquino sa Palasyo at sa pag-arbor nito sa boto niya laban kay Corona. Ididiin ko si P-Noy sa isyung ito dahil ito lang ang makatotohanan sa bahagi ng kanyang speech.

Hindi ko na ibubunton sa isa niyang staff ang sisi sa pork barrel scam. Malinaw na paglilinis agad iyon sa pangalan ng senador.

Hindi ko na babanggitin ang kapalpakan ng pamahalaan sa Yolanda, Bohol earthquake at Zambo siege. Buong gobyerno ang may kasalanan doon at hindi lang si P-Noy.

Hindi ko na rin sisiraan ang ibang miyembro ng Gabinete. At lalong hindi ko itatangging kilala niya si Janet Lim Napoles.

At pagkatapos kong maisiwalat ang naging usapan sa Palasyo, hindi ko na rin sasabihin na sumagot pa siya na boboto lang siya ayon sa kanyang kalooban. Bahala na ang publikong mag-analyse doon kung ano ang isinagot niya. Cliff-hanger kumbaga. Mahirap na kasing itanggi na hindi tinanggap ang bayad o lagay ng Palasyo dahil inamin na ito ng ibang senador.

Sa panghuli, itatanong ko sa Pangulo kung bakit siya (Bong) kinakasuhan gayung ang administrasyon mismo ay nanunuhol din. Bakit ang gawaing mali ay ginagawa pala ng Palasyo? Bakit sila nanunuhol ng mga senador?

Saka siya titingin sa screen bilang panghuling salita sabay tanong: “Mr. President, ito ba ang tuwid na landas?”

At bago siya tuluyang umalis sa podium ay huhugot siya ng malalim na buntunghininga saka siya magpapakawala ng kanyang pamosong linyang, “Anak ng teteng!”

O, di ba’t mas may dating?

Sayang, Idol...

Next time, puwede mo akong kontakin kung may privilege speech ka uli. Don’t worry... dahil idol kita, puwede namang free.